Otizmli Çocuklara Çevrim İçi Yemek Sipariş Uygulamasından Yemek Sipariş Etme Becerisinin Öğretiminde Etkinlik Çizelgesinin Etkililiği

Özet

Giriş: Bağımsız yaşam becerileri arasında yer alan teknolojik araçların kullanımı, günümüzde otizmli bireylerin toplumsal katılımını destekleyen önemli alanlardan biridir. Özellikle mobil uygulamalar yoluyla yemek siparişi verme gibi beceriler, bireylerin hem günlük yaşama katılımını artırmakta hem de özerklik kazanmalarına olanak sağlamaktadır. Bu araştırmada otizmli çocuklara çevrim içi yemek sipariş uygulamasından yemek sipariş etme becerisinin öğretiminde etkinlik çizelgesi kullanımının etkililiği değerlendirilmiştir.

Yöntem: Araştırmanın çalışma grubunu yaşları 12, 13 ve 15 olan iki erkek ve bir otizmli kız çocuğu oluşturmaktadır. Bu araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama evreli denekler arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Bağımlı değişken çevrim içi yemek sipariş uygulamasından yemek sipariş etme becerisinin öğretimi iken bağımsız değişken etkinlik çizelgelerinin kullanılmasıdır. 

Bulgular: İlk katılımcının başlama düzey verisinin ilki %0 iken ikinci ve üçüncü verileri %6,6 çıkmıştır. İkinci katılımcının da ilk başlama düzey verisi %0 ikinci ve üçüncü veriler %20, son katılımcının başlama düzey verileri %0 dır. Tüm katılımcıların öğretim verileri %100, toplu yoklama, genelleme verileri %100 ve izleme verileri %100 düzeyinde performansla sonuçlanmıştır.

Tartışma: Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda otizmli çocuklara çevrim içi yemek sipariş uygulaması üzerinden yemek sipariş etme becerisinin ediniminde etkinlik çizelgeleri, becerinin öğretiminde, sürdürmede ve genellemede etkili olduğu sonucuna varılmış olup literatürdeki diğer çalışmalar da bu sonucu desteklemektedir.

Sonuç: Elde edilen verilerin otizmli çocuklara etkinlik çizelgeleri kullanılarak teknolojik araç üzerinden yemek sipariş verme konusundaki çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir. Etkinlik çizelgeleri ile bir teknolojik araç üzerinden günlük yaşam becerilerinin öğretimi ile ilgili alan yazında kısıtlı sayıda araştırmalar olduğu gözlemlenmiştir. Bu konuda daha fazla çalışmanın yapılması ile alanyazına ve otizmli çocukların gelişimine katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Anahtar sözcükler: Otizm spektrum bozukluğu, günlük yaşam becerileri, teknolojik araçlar, etkinlik çizelgesi